Quy định về việc huy động vốn trong các dự án bất động sản như thế nào? Đây là vấn đề cần được xem xét kỹ vì huy động vốn là một phần quan trọng để triển khai dự án, nhưng việc nhận tiền từ khách hàng hoặc nhà đầu tư phải đúng chủ thể, đúng hình thức, đúng thời điểm và đáp ứng các điều kiện pháp luật tương ứng. Theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023 và các quy định hướng dẫn đang được áp dụng, doanh nghiệp thực hiện dự án bất động sản phải đáp ứng điều kiện về vốn chủ sở hữu, khả năng huy động vốn và các giới hạn liên quan đến dư nợ tín dụng, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp. Với dự án có quy mô sử dụng đất dưới 20 ha, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp phải không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư; đối với dự án từ 20 ha trở lên, tỷ lệ này là không thấp hơn 15%. Trường hợp doanh nghiệp đồng thời thực hiện nhiều dự án, vốn chủ sở hữu phải được phân bổ đủ để đáp ứng điều kiện của từng dự án. (Hệ Thống Pháp Luật Việt Nam)
1️⃣ Huy động vốn phải đúng hình thức pháp luật cho phép: Huy động vốn trong dự án bất động sản không nên được hiểu đơn giản là chủ đầu tư có thể nhận tiền từ bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào. Tùy mục đích và giai đoạn dự án, nguồn vốn có thể đến từ vốn chủ sở hữu, tín dụng, trái phiếu hoặc các hình thức hợp tác, góp vốn và giao dịch bất động sản được pháp luật cho phép. Điều quan trọng là mỗi hình thức có điều kiện và giới hạn riêng. Việc sử dụng một hợp đồng có tên gọi khác để che giấu bản chất của hoạt động huy động vốn có thể làm phát sinh rủi ro pháp lý.
2️⃣ Vốn chủ sở hữu là nền tảng của dự án: Quy định về tỷ lệ vốn chủ sở hữu 20% hoặc 15% nhằm yêu cầu doanh nghiệp phải có một phần năng lực tài chính thực chất trước khi dựa vào các nguồn vốn bên ngoài. Đây không phải là quy định cho phép doanh nghiệp sau khi có đủ tỷ lệ vốn chủ sở hữu được tự do huy động phần vốn còn lại từ khách hàng. Doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng điều kiện riêng của từng nguồn vốn và từng giao dịch. (Hệ Thống Pháp Luật Việt Nam)
3️⃣ Không được đồng nhất huy động vốn với bán sản phẩm hình thành trong tương lai: Khi dự án có nhà ở hoặc công trình xây dựng hình thành trong tương lai, việc nhận tiền của khách hàng phải gắn với điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 quy định riêng về điều kiện của nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai và cơ chế thanh toán, vì vậy chủ đầu tư không thể tùy ý thu tiền của khách hàng ngay từ giai đoạn dự án mới bắt đầu. (Thư viện Pháp luật)
4️⃣ Tiền đặt cọc bị giới hạn ở mức 5%: Một điểm đáng chú ý là chủ đầu tư dự án bất động sản chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán, cho thuê mua nhà ở, công trình xây dựng hoặc phần diện tích sàn xây dựng từ bên đặt cọc khi sản phẩm đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Thỏa thuận đặt cọc cũng phải ghi rõ giá bán hoặc giá cho thuê mua theo quy định. Điều này giúp hạn chế việc sử dụng tiền đặt cọc như một hình thức huy động vốn khi dự án chưa đủ điều kiện. (Thư viện Pháp luật)
5️⃣ Điều kiện đưa nhà ở hình thành trong tương lai vào kinh doanh cần được kiểm tra: Luật quy định nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai phải đáp ứng các điều kiện nhất định, trong đó có yêu cầu về việc khởi công xây dựng và giấy tờ về quyền sử dụng đất cùng các điều kiện khác theo từng trường hợp. Nghị định 96/2024/NĐ-CP còn quy định thủ tục thông báo về nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện được bán, cho thuê mua và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước trong việc kiểm tra, trả lời. (Thư viện Pháp luật)
6️⃣ Thanh toán lần đầu không quá 30% giá trị hợp đồng: Đối với mua bán nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai, lần thanh toán đầu tiên không quá 30% giá trị hợp đồng và mức này bao gồm cả tiền đặt cọc. Các lần tiếp theo phải phù hợp với tiến độ xây dựng nhưng tổng số tiền thanh toán trước khi bàn giao không quá 70% giá trị hợp đồng. Riêng trường hợp bên bán là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc trường hợp luật định thì tổng số trước khi bàn giao không quá 50%. (SànPhápLý)
7️⃣ Không được thu quá 95% trước khi cấp giấy chứng nhận: Nếu bên mua hoặc bên thuê mua chưa được cấp giấy chứng nhận theo quy định pháp luật đất đai, bên bán hoặc bên cho thuê mua không được thu quá 95% giá trị hợp đồng. Phần còn lại được thanh toán khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã cấp giấy chứng nhận theo quy định. Đây là cơ chế nhằm tạo sự cân bằng giữa nghĩa vụ thanh toán của khách hàng và trách nhiệm hoàn thiện pháp lý của bên bán. (Cổng Luật Việt)
8️⃣ Không nên sử dụng hợp đồng đặt cọc để huy động vốn trá hình: Trên thực tế, các khái niệm như giữ chỗ, đăng ký nguyện vọng, hợp tác đầu tư, góp vốn hoặc đặt cọc có thể được sử dụng trong hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, tên gọi của văn bản không quyết định hoàn toàn bản chất pháp lý của giao dịch. Người tham gia cần xem xét mục đích thực tế, thời điểm ký, đối tượng giao dịch, số tiền phải nộp, quyền nhận sản phẩm và nghĩa vụ của các bên. Nếu một khoản tiền được thu trong khi bất động sản chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, rủi ro đối với người nộp tiền có thể rất lớn.
9️⃣ Tiến độ dự án phải được xem xét cùng dòng tiền: Một dự án có kế hoạch huy động vốn lớn nhưng tiến độ triển khai chậm có thể tạo áp lực tài chính và rủi ro cho khách hàng. Người mua hoặc nhà đầu tư nên kiểm tra thông tin công khai về dự án, tiến độ xây dựng, điều kiện đưa sản phẩm vào kinh doanh và các nghĩa vụ tài chính liên quan trước khi ký kết. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 cũng nhấn mạnh yêu cầu công khai thông tin về bất động sản và dự án đưa vào kinh doanh. (Xây Dựng Chính Sách)
1️⃣0️⃣ Nguồn vốn phải được sử dụng đúng mục đích: Việc huy động được vốn không đồng nghĩa với quyền sử dụng vốn tùy ý. Đối với hoạt động phát triển nhà ở, pháp luật đặt ra nguyên tắc huy động đúng hình thức, đúng điều kiện và sử dụng vốn vào mục đích phát triển nhà ở, đầu tư xây dựng dự án, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên tham gia vốn. (Xây Dựng Chính Sách)
1️⃣1️⃣ Người mua cần phân biệt huy động vốn với quyền mua sản phẩm: Nếu tham gia góp vốn hoặc hợp tác đầu tư, cần xem kỹ hợp đồng có quy định phân chia sản phẩm nhà ở, quyền ưu tiên mua hoặc các quyền lợi khác hay không. Không nên chỉ dựa vào lời giới thiệu của môi giới hoặc cam kết lợi nhuận mà bỏ qua điều kiện pháp lý của dự án và tư cách của bên nhận tiền.
1️⃣2️⃣ Trái phiếu và tín dụng cũng phải tuân thủ quy định riêng: Doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều nguồn vốn để triển khai dự án, nhưng mỗi nguồn vốn chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 yêu cầu doanh nghiệp phải bảo đảm tỷ lệ dư nợ tín dụng, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp trên vốn chủ sở hữu và phải bảo đảm khả năng huy động vốn để thực hiện dự án. (Hệ Thống Pháp Luật Việt Nam)
1️⃣3️⃣ Pháp luật đất đai và nhà ở có liên quan trực tiếp: Một dự án bất động sản không chỉ chịu sự điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản mà còn liên quan đến pháp luật đất đai, nhà ở, xây dựng, đầu tư, doanh nghiệp và các quy định khác tùy trường hợp. Vì vậy, muốn đánh giá một phương án huy động vốn có phù hợp hay không cần xem xét toàn bộ chuỗi pháp lý của dự án thay vì chỉ nhìn vào một hợp đồng.
1️⃣4️⃣ Kiến thức pháp luật giúp hạn chế rủi ro khi tham gia thị trường: Người làm nghề kinh doanh bất động sản, môi giới hoặc người có nhu cầu mua sản phẩm hình thành trong tương lai cần hiểu các quy định liên quan đến hành nghề, đất đai, giao dịch bất động sản và nhà ở. Đây cũng là nội dung phù hợp để tham khảo cuốn sách có bốn phần chính: kiến thức pháp luật liên quan đến hành nghề kinh doanh bất động sản; kiến thức pháp luật về đất đai và các quy định liên quan đến giao dịch bất động sản; kiến thức pháp luật về nhà ở và các quy định liên quan đến giao dịch bất động sản; cùng kiến thức về phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản.
1️⃣5️⃣ Sách cung cấp kiến thức theo từng nhóm pháp luật: Điểm đáng chú ý của nội dung sách là không chỉ tập trung vào một loại giao dịch mà bao quát nhiều nhóm kiến thức cần thiết cho hoạt động kinh doanh bất động sản. Việc kết hợp kiến thức về hành nghề kinh doanh bất động sản với pháp luật đất đai, nhà ở và giao dịch giúp người đọc có thêm cơ sở để nhìn nhận một giao dịch trong tổng thể pháp lý rộng hơn.
1️⃣6️⃣ Phòng chống rửa tiền cũng là nội dung cần quan tâm: Hoạt động kinh doanh bất động sản có giá trị giao dịch lớn nên việc nhận diện và tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền là một nội dung quan trọng đối với người hành nghề và doanh nghiệp. Cuốn sách được giới thiệu cũng dành một phần riêng cho kiến thức pháp luật về phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, qua đó bổ sung thêm một góc nhìn cần thiết bên cạnh các quy định về giao dịch và huy động vốn.
1️⃣7️⃣ Nên kiểm tra trước khi chuyển tiền: Trước khi tham gia một dự án, khách hàng nên kiểm tra tư cách của chủ đầu tư, thông tin dự án, điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh, loại hợp đồng được ký, mục đích khoản tiền phải nộp, tiến độ thanh toán và trách nhiệm của các bên. Nếu nội dung giao dịch không rõ ràng hoặc có dấu hiệu yêu cầu chuyển tiền quá sớm, người mua nên thận trọng và tìm tư vấn pháp lý phù hợp trước khi quyết định.
Kết luận: Quy định về huy động vốn trong dự án bất động sản không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp có bao nhiêu vốn mà còn phụ thuộc vào hình thức huy động, điều kiện của dự án, thời điểm nhận tiền, mục đích sử dụng vốn và loại giao dịch cụ thể. Đặc biệt, với nhà ở và công trình xây dựng hình thành trong tương lai, quy định về đặt cọc tối đa 5%, thanh toán lần đầu không quá 30%, giới hạn thanh toán trước bàn giao và mức tối đa 95% trước khi cấp giấy chứng nhận là những nội dung người mua cần đặc biệt lưu ý. (Thư viện Pháp luật)
Người đọc có thể tham khảo thêm cuốn sách với bốn nhóm nội dung về pháp luật hành nghề kinh doanh bất động sản, pháp luật đất đai và giao dịch bất động sản, pháp luật nhà ở và giao dịch bất động sản, Những kiến thức này có thể hỗ trợ người đọc chủ động hơn khi đánh giá giao dịch, dự án và các phương án huy động vốn trên thị trường.
Sách Pháp Luật về Môi Giới, Đầu Tư Kinh Doanh Bất Động Sản, Đất Đai và Nhà Ở
Người đọc có thể tham khảo thêm cuốn sách với bốn nhóm nội dung về pháp luật hành nghề kinh doanh bất động sản, pháp luật đất đai và giao dịch bất động sản, pháp luật nhà ở và giao dịch bất động sản.


